Mae’r Aelodau o'r Senedd, Paul Davies AS a Samuel Kurtz AS, o’r Ceidwadwyr Cymreig, wedi rhybuddio y byddai unrhyw benderfyniad sy'n tanseilio dyfodol gwasanaethau damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Llwynhelyg yn "gwbl annerbyniol", cyn cyfarfod tyngedfennol Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda ym mis Chwefror.
Dywedodd Paul Davies AS, ynghyd â’i gyd-Aelod o'r Senedd o’r Ceidwadwyr Cymreig, Samuel Kurtz AS, fod yn rhaid diogelu Ysbyty Llwynhelyg fel llinell achub hanfodol i Sir Benfro, a bod cymunedau'n bryderus iawn am ganlyniadau posibl cynigion y Bwrdd Iechyd.
Bydd Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda yn cynnal cyfarfod bwrdd eithriadol ar 18 a 19 Chwefror 2026 i ystyried model y dyfodol ar gyfer naw gwasanaeth sydd wedi'u cynnwys yn ei Gynllun Gwasanaethau Clinigol. Mae'r gwasanaethau sy’n cael eu hadolygu yn cynnwys gofal critigol, dermatoleg, llawfeddygaeth gyffredinol frys, endosgopi, offthalmoleg, orthopaedeg, strôc, radioleg ac wroleg. Mae'r Bwrdd Iechyd wedi dweud bod y gwasanaethau'n "fregus", gan nodi pwysau'r gweithlu, anawsterau recriwtio, ystadau ysbytai sy'n heneiddio a'r angen i fodloni safonau clinigol newydd fel rhesymau.
Cymerodd mwy na 4,000 o bobl ran yn yr ymgynghoriad diweddar trwy holiaduron, digwyddiadau cyhoeddus, cyfarfodydd staff a sesiynau rhanddeiliaid. Fodd bynnag, mae pryderon difrifol yn parhau yn lleol y gallai'r cynigion arwain at israddio gwasanaethau pellach yn Ysbyty Llwynhelyg, sydd eisoes wedi colli nifer o wasanaethau allweddol yn ystod y blynyddoedd diwethaf.
Meddai Paul Davies AS: "Mae pobl yn Sir Benfro yn bryderus iawn am yr hyn y gallai'r cynigion hyn ei olygu i Ysbyty Llwynhelyg. Dros gyfnod o nifer o flynyddoedd, rydyn ni wedi gweld erydiad graddol yn y gwasanaethau, ac mae cymunedau'n ddealladwy yn bryderus y bydd y broses hon yn parhau.
"Nid yw Ysbyty Llwynhelyg yn 'foethusrwydd braf i'w gael' - mae'n achubiaeth hanfodol i boblogaeth fawr, wledig. Rhaid i unrhyw newidiadau gryfhau gwasanaethau yn Sir Benfro, nid eu gwanhau. Ni fyddaf yn cefnogi penderfyniadau sy'n rhoi cleifion mewn mwy o berygl nac yn eu gorfodi i deithio pellteroedd afresymol ar gyfer gofal hanfodol.
"Dim ond y Ceidwadwyr Cymreig sydd wedi sefyll i fyny dros Lwynhelyg yn gyson. Peidiwch ag anghofio bod ffigurau blaenllaw Llafur Cymru, Eluned Morgan a Mark Drakeford, y ddau yn gyn-Weinidogion Iechyd, wedi caniatáu i'r sefyllfa hon ddatblygu dan eu harweinyddiaeth."
Ychwanegodd Samuel Kurtz AS: "Mae pobl Sir Benfro wedi clywed y stori hon o'r blaen. Dro ar ôl tro, dywedir wrthym fod gwasanaethau yn fregus, a'r canlyniad yw bod Llwynhelyg yn colli allan.
"Mae colli Uned Gofal Babanod Arbennig, damweiniau ac achosion brys mamolaeth a phlant dan arweiniad meddygon ymgynghorol yn dal i gael ei deimlo'n ddwfn yn lleol. Mae dileu un gwasanaeth yn aml yn gwneud eraill yn anhyfyw, a dyna'n union beth yw pryder pobl bellach.
"Mae unrhyw benderfyniad sy'n bygwth hyfywedd hirdymor uned damweiniau ac achosion brys yn Ysbyty Llwynhelyg yn llinell goch. Byddai'n gwbl annerbyniol a byddai’r gymuned yn ei wrthwynebu’n chwyrn."
Pwysleisiodd Mr Kurtz hefyd fod yn rhaid i natur wledig yr ardal, heriau trafnidiaeth a phwysau o ran ambiwlansys fod yn ganolog wrth wneud y penderfyniadau, ac ni ddylid eu trin fel ystyriaethau eilaidd.
"Mae Sir Benfro yn sir wledig. Nid yw gofyn i gleifion deithio ymhellach ar gyfer gofal brys yn fater damcaniaethol - mae'n effeithio ar ddiogelwch, canlyniadau, teuluoedd a staff.
"Mae rhwystredigaeth ddofn hefyd fod y penderfyniadau hyn yn parhau i gael eu gwneud yng nghysgod yr hyn a elwir yn 'uwch-ysbyty' mewn mannau eraill yng ngorllewin Cymru, sydd erioed wedi dwyn ffrwyth. Ni ellir gadael i Sir Benfro ddioddef erydiad araf o wasanaethau wrth aros am yr hyn na fydd efallai’n digwydd am ddegawd neu fwy."
Mae Aelodau o'r Senedd wedi cadarnhau eu bod wedi ysgrifennu at Fwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda a Llywodraeth Cymru cyn cyfarfod mis Chwefror.
Cyn cloi, dywedodd Paul Davies AS: "Byddwn yn gwylio canlyniad y cyfarfod hwn yn agos iawn. Mae Ysbyty Llwynhelyg yn hanfodol i Sir Benfro ac mae'n rhaid ei gefnogi'n briodol - nid cael gwared ar yr holl wasanaethau.”
