Mae’r Aelodau lleol o'r Senedd, Paul Davies a Samuel Kurtz, wedi cyhoeddi rhybudd ar y cyd am ddyfodol gofal brys yn Sir Benfro, gan bwysleisio pwysigrwydd hanfodol cynnal darpariaeth adran damweiniau ac achosion brys leol lawn yn Ysbyty Llwynhelyg yng ngoleuni dadansoddiad newydd brawychus gan y Coleg Brenhinol Meddygaeth Frys (RCEM).
Mae ffigurau'r RCEM, sy'n dangos mwy na 900 o farwolaethau sy’n gysylltiedig ag amseroedd aros hir mewn adrannau damweiniau ac achosion brys ledled Cymru y llynedd, yn tanlinellu maint yr argyfwng gofal argyfwng a'r angen brys am weithredu. Mae eu canfyddiadau yn datgelu bod mwy o gleifion nag erioed yn aros dros 12 awr mewn Adrannau Damweiniau ac Achosion Brys ac oedi peryglus sy'n peryglu bywydau.
Mae'r ddau Aelod yn dweud bod y data yn atgyfnerthu'r achos dros ddiogelu a chryfhau'r gwasanaethau brys yn Llwynhelyg, gan nodi bod mynediad lleol at ofal amserol mewn adrannau damweiniau ac achosion brys yn hanfodol i sir wledig fel Sir Benfro, lle gall amseroedd teithio i ysbytai pell beryglu bywydau.
Mae'r RCEM wedi galw ar bleidiau gwleidyddol i fynd ati cyn etholiadau'r Senedd i ymrwymo i fynd i'r afael â gorlenwi mewn adrannau damweiniau ac achosion brys, gwella lefelau staffio, buddsoddi mewn systemau digidol a chynyddu tryloywder mewn data perfformiad. Mae'r gofynion hyn yn cyd-fynd yn agos ag ymrwymiadau hirsefydlog y Ceidwadwyr Cymreig i ddatgan argyfwng iechyd er mwyn sicrhau gwasanaethau brys diogel a hygyrch ledled Cymru.
Meddai Paul Davies AS: "Mae canfyddiadau'r Coleg Brenhinol Meddygaeth Frys yn peri pryder mawr. Er gwaethaf addewidion i weithredu, mae Llywodraeth Cymru wedi methu â chyflawni gwelliannau ystyrlon ac, o ganlyniad, mae llawer gormod o gleifion yn dal i aros yn ein hadrannau damweiniau ac achosion brys – a hyd yn oed yn waeth, mae rhai pobl yn marw'n ddiangen."
"Mae'r canfyddiadau hyn hefyd yn tanlinellu pwysigrwydd hanfodol cadw gwasanaethau brys yn ein hysbytai lleol. Ni ddylid gorfodi pobl i deithio ymhellach am driniaeth frys. Mae ymgynghoriad diweddaraf Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda ar wasanaethau clinigol yn cynnwys opsiynau a fyddai'n dileu darpariaeth Llawdriniaeth Gyffredinol Frys — symudiad a fyddai'n annerbyniol yn fy marn i. Rwy'n annog y Bwrdd Iechyd i gymryd y canfyddiadau hyn o ddifrif ac ymrwymo i ddiogelu gwasanaethau yn Ysbyty Llwynhelyg."
Ychwanegodd Samuel Kurtz AS: “Nid moethusrwydd i Sir Benfro yw adran damweiniau ac achosion brys priodol, mae'n achubiaeth. Mae'r RCEM yn glir: mae amseroedd aros hir yn peryglu bywydau, a byddai torri gofal argyfwng lleol yn rhoi ein cymunedau mewn mwy o berygl. Mae cleifion a staff yn haeddu gwell. Mae'r RCEM wedi nodi camau ymarferol y mae'n rhaid i Lywodraeth nesaf Cymru eu cymryd, ac rwy'n cefnogi'n llawn eu galwad am weithredu ar unwaith i fynd i'r afael â gorlenwi ac oedi peryglus.
Rhaid i Ysbyty Llwynhelyg fod yn ganolog i'r cynllun hwnnw. Mae cadw gwasanaethau damweiniau ac achosion brys llawn yma yn hanfodol i ddiogelu cleifion, cefnogi staff a sicrhau bod pobl yn Sir Benfro yn cael y gofal argyfwng sydd ei angen arnyn nhw pan fydd ei angen arnyn nhw."
